Bỏ qua để đến nội dung

Thể tích bằng tích phân

Sau bài này: Minh họa bài vành khăn với R(x) = 2, r(x) = 1 trên [0; 3], cho thể tích 9π.

Mở Công cụ → Không gian 3D. Bài này có sẵn ví dụ để bạn làm theo trước khi thay bằng đề bài của mình.

Bạn có thể bấm vào từng ảnh để xem rõ các nút, rồi chọn Đóng để quay lại đúng bước đang đọc.

Ở ô Loại, chọn Thể tích bằng tích phân. Phần xem trước đổi thành một bài có khối 3D bên trái, miền phẳng bên phải và công thức ở phía dưới.

Hình 1. Chọn Thể tích bằng tích phân trong cùng nhóm Không gian 3D.
Hình 1. Chọn Thể tích bằng tích phân trong cùng nhóm Không gian 3D. · Bấm ảnh để xem rõ hơn.

Ở nhóm bài mẫu, bấm Vành khăn. Kiểm tra bán kính ngoài là 2, bán kính trong là 1, cận dưới 0, cận trên 3. Miền phẳng là dải giữa y = 1 và y = 2; quay quanh Ox tạo một khối có lỗ ở giữa.

Hình 2. Mẫu Vành khăn điền sẵn một ví dụ dễ kiểm tra bằng tay.
Hình 2. Mẫu Vành khăn điền sẵn một ví dụ dễ kiểm tra bằng tay. · Bấm ảnh để xem rõ hơn.

Kéo thanh Di chuyển lát cắt sang trái rồi sang phải. Đoạn màu hổ phách trên miền phẳng và lát cắt trong khối cùng thay đổi vị trí. Với ví dụ này, diện tích tiết diện luôn là π(2² − 1²) = 3π. Chỉ dời lát cắt thì tổng thể tích vẫn là 9π ≈ 28,2743.

Hình 3. Lát cắt màu hổ phách giúp nối hình phẳng với tiết diện trong không gian.
Hình 3. Lát cắt màu hổ phách giúp nối hình phẳng với tiết diện trong không gian. · Bấm ảnh để xem rõ hơn.

Bước 4. Đổi góc nhìn hoặc phương pháp

Phần tiêu đề “Bước 4. Đổi góc nhìn hoặc phương pháp”

Kéo hình xem trước để tìm góc nhìn rõ lỗ rỗng và lát cắt. Bạn có thể thử các bài mẫu Đĩa tròn, Vỏ trụ, Tiết diện vuông hoặc Tiết diện tam giác đều. Mẫu Vỏ trụ dùng miền quay quanh Oy; đĩa và vành khăn quay quanh Ox. Khi đổi bài, đọc lại công thức và cận trước khi giải thích.

Hình 4. Vỏ trụ minh họa một cách chọn phần thể tích khác với đĩa và vành khăn.
Hình 4. Vỏ trụ minh họa một cách chọn phần thể tích khác với đĩa và vành khăn. · Bấm ảnh để xem rõ hơn.

Quay lại bài cần dùng, kiểm tra hàm và cận rồi chọn Áp dụng vào trang. Chọn hình và nhấn Enter để mở lại khi muốn thay dữ liệu hoặc dời lát cắt. Bấm Lưu sổ để chỉnh tiếp buổi sau; chọn Xuất PDF khi cần phát bản đọc cho học sinh.

Hình 5. Hình, miền phẳng và công thức được giữ trong cùng một bài minh họa.
Hình 5. Hình, miền phẳng và công thức được giữ trong cùng một bài minh họa. · Bấm ảnh để xem rõ hơn.

Nếu báo bán kính không hợp lệ, kiểm tra 0 ≤ r(x) ≤ R(x) trên cả khoảng. Nếu hàm không xác định hoặc bị đứt trong khoảng, chia bài thành các khoảng thích hợp. Kết quả có dấu ≈ là giá trị gần đúng; hãy đối chiếu với cách lập tích phân và đáp số của bài toán. Không cộng thể tích các hình chỉ vì chúng đang chồng lên nhau trong hình minh họa.

Bạn có một ví dụ thể tích đúng hàm, đúng cận, đúng trục quay và biết dùng lát cắt để giải thích cho học sinh.

Tiếp theo: Lưu bài và xuất PDF để chia sẻ. Nếu cần người hướng dẫn trực tiếp, liên hệ Zalo 0383 053 455.

Ảnh minh họa

Chọn Phóng to để đọc rõ các nút. Chọn Đóng để tiếp tục đúng bước đang xem.